Panik Atak mı?
Panik atakları, nefes darlığı veya kalp çarpıntısı gibi fiziksel belirtilerle kendini gösterebilir. Aniden kalbiniz hızlanmaya başlar, yüzünüz ısınır ve başınız döner. "Kalp krizi mi geçiriyorum?" veya "Ya kontrolümü kaybedersem?" diye düşünebilirsiniz. Kontrolsüz bir şekilde titremeye başlayabilir veya nefes darlığı hissedebilirsiniz. Çevrenizden kopuk, bir balonun içindeymiş gibi veya kendinizden kopuk, robotik veya beden dışı bir his yaşayabilirsiniz. Göğüs ağrısı ve her yerinizde karıncalanma hissi olabilir. "Çıldırıyorum" veya "Ölmekten korkuyorum" diye düşünebilirsiniz.
Yukarıda açıklanan düşünceler, hisler ve duyumlarla bir atak geçirdiyseniz, panik atağının karakteristik özelliği olan yoğun rahatsızlık ve korkuyu anlayabilirsiniz.
Tanı ve İstatistik El Kitabı'nda (DSM-5) tanımlandığı üzere panik atak, dakikalar içinde zirveye ulaşan ve aşağıdaki belirtilerden en az dördüyle birlikte görülen, ani ve yoğun bir korku veya rahatsızlık dalgasıdır:
PANİK ATAK BELİRTİLERİ
Fiziksel Belirtiler:
- Çarpıntı, kalp atış hızında artış veya hızlanmış kalp ritmi
- Terleme
- Titreme veya sarsıntı
- Boğulma hissi
- Göğüs ağrısı veya rahatsızlığı
- Mide bulantısı veya karın ağrısı
- Baş dönmesi, dengesizlik, sersemlik veya bayılma hissi
- Üşüme veya sıcaklık hissi
- Uyuşma veya karıncalanma hissi
- Derealizasyon (gerçeklikten kopma hissi) veya depersonalizasyon (kendinden kopma hissi)
- Kontrolü kaybetme korkusu
Bilişsel Belirtiler:
- Kontrolü kaybetme korkusu
- Ölme korkusu
Panik atağın fiziksel belirtilerinin çoğu aynı zamanda tıbbi bir acil durumun belirtileri de olabileceğinden, bu belirtiler sizin için yeni veya farklıysa, derhal acil servise başvurmanız veya bir sağlık uzmanıyla görüşmeniz önemlidir.
Olayın tıbbi bir nedeni olmadığından emin olduktan sonra, yaşadığınız şeyin bir panik atak olabileceğini anlamak önemlidir. Panik ataklar korkutucu ve son derece rahatsız edici olsa da, yaşamı tehdit etmezler. Panik geçecektir.
Panik atak, insanların korku tepkisi olarak da bilinen "savaş ya da kaç" tepkisinin bir parçası olarak deneyimlediği aynı duyumları ve hisleri içerir. Bu tepki, çevremizde ani bir tehlike olduğunda beklenir. Örneğin, son derece yüksek bir gök gürültüsü duyduğunuzda, bir araba şeridinize girdiğinde veya saldırgan bir köpek size doğru koşmaya başladığında ne hissettiğinizi düşünün. Vücudunuzun korku tepkisi, kendinizi ani tehlikeden korumanıza yardımcı olmak için uygundur.
Panik atak durumunda, çevrede gerçek bir ani tehlike olmamasına rağmen korku tepkisi meydana gelir. Ani bir tehlike olmamasına rağmen hisler çok gerçek ve korkutucudur.
Toplu taşıma kullanmak, kalabalıkta olmak veya geçmişinizden birini hatırlatan bir şey görmek gibi, tipik olarak bir atağa yol açan belirli durumları kolayca belirleyebilirsiniz. Alternatif olarak, bilinen bir tetikleyici olmayabilir ve atak görünüşte hiç yoktan ortaya çıkabilir. Belirtiler bir olaydan diğerine farklı olabilir. Dört belirtiden daha az olsa bile, olay sınırlı belirtili bir panik atak olarak kabul edilebilir. Bu ayrıntılara dikkat etmeye başlayın.
Panik atak sırasında zihninizde ve bedeninizde neler olup bittiğini anlamak, kaygıyı yönetmeye ve artık bir kriz gibi hissetmemeye yönelik ilk adımı atmanıza yardımcı olabilir.
